1. Từ 01/01/2026: nước giải khát ít đường chưa chắc được thuế gtgt 8%
Chỉ một con số rất nhỏ trên nhãn dinh dưỡng – 5g đường/100ml, nhưng từ ngày 01/01/2026, nó có thể quyết định việc doanh nghiệp của bạn áp dụng thuế GTGT 8% hay buộc phải giữ nguyên 10%. Điều đáng nói là rất nhiều người đang hiểu chính sách này theo cách “nghe có vẻ đúng” nhưng lại sai về bản chất pháp lý.
Bài viết này tổng hợp lại những điểm quan trọng nhất về thuế GTGT đối với nước giải khát từ 01/01/2026, dựa trên Nghị định 174/2025/NĐ-CP và Nghị định 360/2025/NĐ-CP, theo cách dễ hiểu, dễ áp dụng và hạn chế rủi ro khi xuất hóa đơn. Bản thân khung pháp lý của việc xuất hóa đơn cũng thay mới từ giữa năm 2026 theo Nghị định 254/2026 về hóa đơn điện tử.
2. Vì sao cùng là nước giải khát, có loại 8%, có loại 10%
Theo Luật Thuế GTGT, thuế suất chuẩn áp dụng cho nước giải khát là 10%. Mức 8% không phải là một thuế suất mới, mà chỉ là chính sách giảm thuế có thời hạn theo Nghị quyết của Quốc hội. Cụ thể, Nghị quyết 204/2025/QH15 và Nghị định 174/2025/NĐ-CP tiếp tục cho phép giảm thuế GTGT từ 10% xuống 8% đối với một số hàng hóa, dịch vụ, nhưng đồng thời loại trừ nhiều nhóm, trong đó có hàng hóa chịu thuế tiêu thụ đặc biệt.
Điểm mấu chốt nằm ở đây:
Hàng hóa đã thuộc diện chịu thuế tiêu thụ đặc biệt thì không được hưởng ưu đãi giảm thuế GTGT.
3. Nước giải khát có đường trên 5g/100ml: 10% là mức thuế bắt buộc
Theo Nghị định 360/2025/NĐ-CP hướng dẫn Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt, từ ngày 01/01/2026, nước giải khát theo Tiêu chuẩn quốc gia (TCVN) có hàm lượng đường trên 5g/100ml thuộc đối tượng chịu thuế tiêu thụ đặc biệt.
Khi đã rơi vào diện chịu thuế tiêu thụ đặc biệt, hệ quả pháp lý là rất rõ ràng. Sản phẩm này bị loại khỏi danh sách hàng hóa được giảm thuế GTGT theo Nghị định 174/2025/NĐ-CP. Dù chính sách giảm thuế GTGT vẫn còn hiệu lực, thuế suất GTGT áp dụng cho nhóm nước giải khát này vẫn là 10%.
Nói ngắn gọn:
Đường trên 5g/100ml không chỉ làm phát sinh thêm thuế tiêu thụ đặc biệt, mà còn khiến doanh nghiệp “mất quyền” áp dụng GTGT 8%.
4. Nước giải khát có đường bằng hoặc dưới 5g/100ml: có thể 8%, nhưng không phải lúc nào cũng được
Đối với nước giải khát có hàm lượng đường bằng hoặc thấp hơn 5g/100ml, sản phẩm này không thuộc đối tượng chịu thuế tiêu thụ đặc biệt theo Nghị định 360/2025/NĐ-CP. Vì không chịu thuế tiêu thụ đặc biệt, hàng hóa này không bị loại trừ khỏi chính sách giảm thuế GTGT vì lý do TTĐB.
Tuy nhiên, cần nhấn mạnh một điểm rất dễ bị hiểu sai. Luật Thuế GTGT không hề quy định “nước giải khát ít đường thì thuế suất là 8%”. Thuế suất gốc vẫn là 10%. Mức 8% chỉ được áp dụng nếu tại thời điểm bán hàng đang có Nghị quyết giảm thuế GTGT còn hiệu lực và mặt hàng nước giải khát không bị loại trừ theo Nghị quyết đó.
Nếu chính sách giảm thuế GTGT hết hiệu lực, thì dù hàm lượng đường chỉ là 0g/100ml, thuế GTGT áp dụng vẫn quay về 10%.
5. Bảng so sánh thuế gtgt đối với nước giải khát từ 01/01/2026
| Tiêu chí | Đường > 5g/100ml | Đường ≤ 5g/100ml |
| Căn cứ phân loại | TCVN | TCVN |
| Chịu thuế tiêu thụ đặc biệt | Có | Không |
| Căn cứ pháp lý | Nghị định 360/2025/NĐ-CP | Nghị định 360/2025/NĐ-CP |
| Bị loại khỏi giảm GTGT | Có | Không (do TTĐB) |
| Thuế GTGT theo luật gốc | 10% | 10% |
| Điều kiện áp dụng GTGT 8% | Không áp dụng | Chỉ áp dụng nếu có Nghị quyết giảm thuế còn hiệu lực |
| Thuế GTGT thực tế | 10% | 8% hoặc 10% tùy thời điểm |
| Rủi ro thường gặp | Nhầm giảm xuống 8% | Áp 8% khi chính sách đã hết hiệu lực |
6. TCVN không phải luật thuế, nhưng là “cửa ngõ” của chính sách thuế
Một điểm rất đáng chú ý là Tiêu chuẩn quốc gia không trực tiếp quy định thuế suất GTGT hay thuế tiêu thụ đặc biệt. Tuy nhiên, TCVN lại là căn cứ để xác định hàm lượng đường, từ đó quyết định sản phẩm có thuộc diện chịu thuế tiêu thụ đặc biệt hay không. Và chính điều này lại ảnh hưởng trực tiếp đến việc có được áp dụng GTGT 8% hay không.
Nói cách khác, TCVN không áp thuế, nhưng lại quyết định doanh nghiệp có được hưởng ưu đãi thuế hay không. Việc tham chiếu đến một bộ tiêu chuẩn kỹ thuật chính thức là một cơ sở pháp lý vững chắc, tránh được các tranh cãi về phương pháp đo lường hay cách thức công bố thông tin.
Điều này yêu cầu các doanh nghiệp trong ngành sản xuất và kinh doanh nước giải khát phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về ghi nhãn và công bố thành phần sản phẩm theo TCVN. Bất kỳ sự thiếu nhất quán nào giữa công bố và thực tế đều có thể dẫn đến việc sản phẩm bị áp mức thuế cao hơn, tạo ra một cơ chế giám sát gián tiếp nhưng hiệu quả.
7. Tác động kép: Từ giá bán đến chiến lược sản phẩm
Chính sách này được dự báo sẽ tạo ra một tác động kép, ảnh hưởng đến cả doanh nghiệp và người tiêu dùng theo những cách sau:
• Đối với doanh nghiệp: Quy định này đặt ra một bài toán chiến lược: thay đổi công thức sản phẩm để giảm hàm lượng đường xuống dưới ngưỡng 5g/100ml nhằm hưởng lợi từ chính sách thuế, hay chấp nhận mức thuế suất cao hơn và chuyển chi phí này sang người tiêu dùng? Lựa chọn này sẽ định hình lại danh mục sản phẩm và chiến lược cạnh tranh của các doanh nghiệp trong ngành.
• Đối với người tiêu dùng: Khi quy định có hiệu lực, sự chênh lệch về giá bán sẽ trở thành một tín hiệu định hướng (nudge) từ các nhà hoạch định chính sách, khuyến khích người tiêu dùng lựa chọn các sản phẩm ít đường hơn. Đây là một công cụ chính sách tài khóa được sử dụng nhằm tác động đến hành vi tiêu dùng, hướng tới các mục tiêu về sức khỏe cộng đồng.
8. Kết luận
Từ ngày 01/01/2026, câu hỏi đúng không còn là “nước giải khát có đường hay không”, mà là “hàm lượng đường bao nhiêu” và “thời điểm bán hàng có còn chính sách giảm thuế GTGT hay không”.
Nước giải khát có đường trên 5g/100ml chắc chắn áp dụng thuế GTGT 10% do thuộc diện chịu thuế tiêu thụ đặc biệt. Nước giải khát có đường bằng hoặc dưới 5g/100ml chỉ được áp dụng thuế GTGT 8% khi chính sách giảm thuế còn hiệu lực; nếu không, vẫn quay về 10% theo luật gốc. Với quán ăn uống bán lẻ, mức thuế này đi thẳng vào từng tờ hóa đơn đẩy lên cơ quan thuế, nên nắm khác biệt của hóa đơn từ máy tính tiền là việc nên làm cùng lúc.
Trong bối cảnh chính sách thuế ngày càng chi tiết và gắn chặt với hành vi tiêu dùng, kế toán không chỉ cần biết “áp bao nhiêu phần trăm”, mà cần hiểu rõ “vì sao lại là mức thuế đó”. Và đây chính là ranh giới giữa làm kế toán cho xong và làm kế toán hiểu luật.
Việc loại trừ khỏi chính sách giảm thuế, ngưỡng 5g/100ml, vai trò của TCVN và tác động kép lên thị trường – cho thấy một sự thay đổi chính sách được tính toán kỹ lưỡng. Đây không đơn thuần là một điều chỉnh về thuế, mà còn là một công cụ chính sách có thể định hướng lại cả ngành công nghiệp và hành vi người tiêu dùng.
Để lại một bình luận